Overzicht van agrarische bedrijven
agrarische bedrijven
Begin 2025 bereikten tellers elke regio van Suriname. Tijdens de veldwerkzaamheden werden in totaal 14.409 agrarische bedrijven geteld.
Wat is een agrarisch bedrijf? Lees het in de methodologie.
Sinds de vorige telling in 2008 groeide het aantal agrarische bedrijven met 41% — van 10.234 naar 14.409.
Maar het bedrijfsareaal dat zij beheren daalde met ongeveer 22% — van 63.989 naar 49.898 hectare.
De gemiddelde bedrijfsomvang daalde van 6,3 naar 3,5 hectare. Meer bedrijven op minder grond: fragmentatie en intensivering.
En bijna allemaal zijn het gezinsbedrijven: 99% wordt beheerd door groep en individuele personen, niet door rechtspersonen.
Eerst het areaal zelf: 43% van het totale bedrijfsareaal ligt in één district — Nickerie — terwijl het uitgestrekte binnenland slechts een klein deel beheert.
Nickerie heeft 10% van de agrarische bedrijven, maar 43% van het bedrijfsareaal — vrijwel allemaal geïrrigeerde rijst.
Sipaliwini laat een duidelijke tegenstelling zien: 30% van de agrarische bedrijven, minder dan 7% van het bedrijfsareaal — bijna één op de drie bedrijven, maar weinig areaal.
Samen met Brokopondo vormt het binnenland een duidelijk contrast: veel bedrijven, weinig land. De kustvlakte is commercieel en gemechaniseerd. Eén land, twee agrarische systemen — een patroon dat in alle bevindingen die volgen naar voren komt.
Structuur van agrarische bedrijven
Aantal agrarische bedrijven naar klassegrootte
Suriname wordt gekenmerkt door kleinschalige bedrijven: ongeveer 78% van de agrarische bedrijven is kleiner dan 2 hectare, en alleen de klasse 1–2 hectare is goed voor een kwart van alle bedrijven.
Het bedrijfsareaal laat een tegenovergesteld patroon zien: de 2% gezinsbedrijven met één bedrijfshoofd boven 20 hectare beheert meer dan 55% van het door deze groep beheerde areaal.
Vennootschappen hebben gemiddeld 99,5 hectare benutte landoppervlakte — 45 keren de 2,2 hectare van gezinsbedrijven.
Ook het doel van de productie laat duidelijke verschillen binnen de sector zien: 24% produceert alleen voor eigen consumptie, 32% voor verkoop — de rest combineert beide.
Zelfvoorzienende agrarische activiteiten zijn duidelijk geconcentreerd: Sipaliwini alleen al heeft 40% van alle zelfvoorzienende bedrijven, terwijl Nickerie en Marowijne vooroplopen in commerciële oriëntatie.
Demografisch profiel
Aantal bedrijfshoofden naar leeftijdsgroep
De typische Surinaamse agrariër wordt ouder: de leeftijdsgroep 50–64 jaar is landelijk de grootste — goed voor 41,6% van de bedrijfshoofden.
In Paramaribo is de gemiddelde leeftijd van het bedrijfshoofd 56,5 jaar; in de binnenlandse districten ligt de leeftijdsverdeling aanzienlijk lager. Het opvolgingsrisico zit precies waar de commerciële productie plaatsvindt.
van de universitair opgeleide bedrijfshoofden werkt in de kustvlaktedistricten
De rol van vrouwen groeit: het aandeel vrouwelijke bedrijfshoofden steeg van 35% in 2008 naar bijna 40% in 2025.
De stijging heeft een duidelijke geografie: in Brokopondo heeft 77% van de agrarische bedrijven een vrouwelijk bedrijfshoofd — met de binnenlandse districten bovenaan.
Maar schaalverhouding in bedrijfsareaal verandert alles: vrouwen beheren bijna de helft van de kleinste bedrijven en slechts 2% van de bedrijven boven 20 hectare. Bijna een gelijke verdeling op microschaal, bijna uitsluiting op commerciële schaal.
De agrarische geografie van Suriname volgt de culturele geografie: Marron- en Inheemse bedrijfshoofden domineren het binnenland; Hindostaanse en Javaanse bedrijfshoofden domineren de commerciële kustvlaktedistricten.
Gewassen
Aandeel agrarische bedrijven naar aantal percelen
- 0 percelen (geen perceel) 17%
- 1 perceel 68%
- 2 percelen 12%
- 3+ percelen 3%
De meeste bedrijven zijn eenvoudig: 68% bestaat uit één perceel/aanplant, en 16% heeft helemaal geen perceel — ze doen aan shifting cultivation of berm-aanplant.
De éénjarige gewassen: cassave (zoet en bitter) is het meest voorkomende éénjarige gewas, met 10.332 bedrijven, gevolgd door rijst met 3.871 — cassave is een belangrijke basis voor voedselzekerheid in het binnenland.
Rijst is ook waar de hectares liggen: alleen al in Nickerie wordt bijna 16.792 hectare volledig benut voor éénjarige gewassen – voornamelijk rijst — met gemiddeld meer dan 15 hectare per bedrijf, tegenover minder dan 0,7 hectare in het binnenland.
Bij de semi-meerjarige en meerjarige gewassen domineren bananen met 4.555 bedrijven — drie keer zoveel als enige andere soort — voorafgaand aan manja en kokos.
Een traditie die meer aandacht verdient: 42% van de bedrijven beheert ten minste één shifting cultivation aanplant. Traditionele rotatie-landbouw blijft een structureel belangrijk onderdeel van de voedselproductie, vooral in Sipaliwini, Brokopondo en Marowijne.
Daaronder ligt het grondbezit: meer dan 57% van de percelen wordt gehouden op basis van zekere langetermijn regelingen (grondhuur, plus eigendom) — de basis voor investeringen op lange termijn.
Veeteelt
Aantal agrarische bedrijven met vee naar diersoort
Pluimvee is de meest verspreide veecategorie (2.801 bedrijven) — een groot deel daarvan zijn slachtkippen voor commerciële productie.
Commerciële productie is sterk geconcentreerd: 80% van alle slachtkippen bevindt zich in slechts twee districten — Wanica en Saramacca. Rundvee toont hetzelfde patroon: Wanica en Commewijne houden samen 63% van de landelijke rundveestapel.
Het meest extreme geval: 6 bedrijven in Saramacca houden 76% van alle varkens in Suriname. Concentratie op deze schaal creëert aanzienlijke kwetsbaarheden binnen de sector— en vormt een structurele risico voor de landelijke voedselvoorziening.
