Overzicht van agrarische bedrijven
agrarische bedrijven
Begin 2025 bereikten tellers elke hoek van Suriname. Op 13 januari 2025, de officiële referentiedatum, telde het land 14.409 agrarische bedrijven.
Wat is een agrarisch bedrijf? Lees het in de methodologie.
Sinds de vorige telling in 2008 groeide het aantal agrarische bedrijven met 41% — van 10.234 naar 14.409.
Maar het bedrijfsareaal dat zij beheren kromp met ongeveer 22% — van 63.989 naar 49.898 hectare.
De gemiddelde bedrijfsomvang daalde van 6,3 naar 3,5 hectare. Meer bedrijven op minder grond: versnippering, geen intensivering.
En bijna allemaal zijn het gezinsbedrijven: 98,1% wordt beheerd door natuurlijke personen, niet door rechtspersonen.
Eerst de grond zelf: 43% van het totale bedrijfsareaal ligt in één district — Nickerie — terwijl het uitgestrekte binnenland slechts een klein deel beheert.
Nickerie heeft 10% van de agrarische bedrijven, maar 43% van het bedrijfsareaal — vrijwel allemaal geïrrigeerde rijst.
Sipaliwini is het spiegelbeeld: 30% van de agrarische bedrijven, minder dan 7% van het bedrijfsareaal — bijna één op de drie bedrijven, maar weinig grond.
Samen met Brokopondo tekent het binnenland die kloof: veel bedrijven, weinig grond. De kust is commercieel en gemechaniseerd. Eén land, twee agrarische systemen — een patroon dat door elk volgend resultaat loopt.
Structuur van agrarische bedrijven
Aantal agrarische bedrijven naar grootteklasse
Suriname boert kleinschalig: meer dan 66% van de agrarische bedrijven is kleiner dan 2 hectare, en alleen de klasse 1–2 hectare is goed voor een kwart van alle bedrijven.
Het bedrijfsareaal vertelt het tegenovergestelde verhaal: de 2% gezinsbedrijven met één bedrijfshoofd boven 20 hectare beheert meer dan 55% van het door deze groep beheerde areaal.
Vennootschappen hebben gemiddeld 99,5 hectare benutte landoppervlakte — 45 keer de 2,2 hectare van gezinsbedrijven met één bedrijfshoofd.
Ook het productiedoel splitst de sector: 24% produceert vooral voor eigen consumptie, 32% vooral voor verkoop — de rest combineert beide.
Zelfvoorzienende productie heeft een duidelijk thuis: Sipaliwini alleen al heeft 40% van alle vooral zelfvoorzienende bedrijven, terwijl Nickerie en Marowijne vooroplopen in commerciële oriëntatie.
Demografisch profiel
Aantal bedrijfshoofden naar leeftijdsgroep
De typische Surinaamse agrariër wordt ouder: de leeftijdsgroep 50–64 jaar is landelijk de grootste — goed voor 41,6% van de bedrijfshoofden.
In Paramaribo is het gemiddelde bedrijfshoofd 56,5 jaar; de binnenlandse districten zijn veel jonger. Het opvolgingsrisico zit precies waar de commerciële productie plaatsvindt.
Onderwijs volgt dezelfde kustlijn: 99% van de universitair opgeleide agrariërs werkt in kustdistricten; basisonderwijs is landelijk het meest voorkomende opleidingsniveau.
De rol van vrouwen groeit: het aandeel vrouwelijke bedrijfshoofden steeg van 35% in 2008 naar bijna 40% in 2025.
De stijging heeft een duidelijke geografie: in Brokopondo heeft 77% van de agrarische bedrijven een vrouwelijk bedrijfshoofd — met de binnenlandse districten bovenaan.
Maar schaal verandert alles: vrouwen beheren bijna de helft van de kleinste bedrijven en slechts 2% van de bedrijven boven 20 hectare. Bijna pariteit op microschaal, bijna uitsluiting op commerciële schaal.
De agrarische geografie van Suriname volgt de culturele geografie: Marron- en Inheemse bedrijfshoofden domineren het binnenland; Hindostaanse en Javaanse bedrijfshoofden domineren de commerciële kustdistricten.
Gewassen
Aandeel agrarische bedrijven naar aantal percelen
- 0 percelen (geen formeel perceel) 17%
- 1 perceel 68%
- 2 percelen 12%
- 3+ percelen 3%
De meeste bedrijven zijn eenvoudig: 68% bestaat uit één perceel, en 16% heeft helemaal geen formeel perceel — ze werken met shifting cultivation of berm-aanplant.
De eenjarige gewassen: rijst leidt met 3.065 bedrijven, met bittere en zoete cassave vlak daarachter — cassave is een belangrijke basis voor voedselzekerheid in het binnenland.
Rijst is ook waar de hectares zitten: alleen Nickerie plant 16.792 hectare — gemiddeld meer dan 15 hectare per bedrijf, tegenover minder dan 0,7 hectare in het binnenland.
Bij de semi-meerjarige en meerjarige gewassen domineren bananen met 3.159 bedrijven — drie keer zoveel als enige andere soort — vóór kokos en manja.
Een traditie die meer aandacht verdient: 42% van de bedrijven beheert ten minste één shifting cultivation aanplant. Traditionele rotatie-landbouw blijft een structureel belangrijk onderdeel van de voedselproductie, vooral in Sipaliwini, Brokopondo en Marowijne.
Daaronder ligt grondzekerheid: meer dan 57% van de percelen valt onder grondhuur of eigendom — de basis voor investeringen op langere termijn.
Veeteelt
Aantal agrarische bedrijven met vee naar diersoort
Pluimvee is de meest voorkomende veecategorie (2.801 bedrijven) — vaak huiskippen voor het huishouden.
Commerciële productie is een andere wereld: 81% van alle slachtkippen bevindt zich in slechts twee districten — Wanica en Saramacca. Rundvee toont hetzelfde patroon: Wanica en Commewijne houden samen 63% van de landelijke rundveestapel.
Het meest extreme geval: 6 bedrijven in Saramacca houden 76% van alle varkens in Suriname. Concentratie op deze schaal is efficiënt — en een systeemrisico voor de nationale voedselvoorziening.
